ମହାଭାରତ ସମୟର ବିଦୁର ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ବିଦୁର ନୀତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ବିଦୁର । ଏହି ନୀତିର କେତେକ ଖଣ୍ଡରେ ବିଦୁର ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ସଂଳାପ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ବିଦୁର ସର୍ବଦା ଜଣେ ମହାନ ପଣ୍ଡିତ ଭାବରେ ବିବେଚିତ ହେଉଥିଲେ । ତେଣୁ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଷୟରେ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବେ କଥା ହେବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ । କୁହାଯାଏ ଯେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କୌରବଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଦୁରଙ୍କଠାରୁ ପରାମର୍ଶ ଲୋଡୁଥିଲେ ।
ମହାଭାରତ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବିଜୟ ପଛରେ ବିଦୁରଙ୍କର ଚତୁରତା ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥିଲା । ବିଦୁର ନୀତିରେ ଏପରି ଲୋକମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ବିଦୁର କହିଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ନିଜ ରହସ୍ୟ କେବେବି କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । କୁହାଯାଏ ଯେ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏପରି ଲୋକ ଆପଣଙ୍କୁ ଅସୁବିଧାରେ ପକାଇ ପାରନ୍ତି ।
ଲୋଭୀ ମନୁଷ୍ୟ- ବିଦୁର ନୀତିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଯେଉଁମାନେ ଲୋଭୀ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି କାହାର ନୁହଁନ୍ତି । ବିଦୁର କହିଛନ୍ତି ଲୋଭୀ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ଠକିବାକୁ ମଧ୍ୟ ପଛାନ୍ତିନାହିଁ । ତେଣୁ ଲୋଭୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କେବେ ବି ରହସ୍ୟ କେବେବି କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଯାହା ଫଳରେ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ଭବିଷ୍ୟତରେ ଲୋଭ ପାଇଁ ଅପବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ ।
ଚତୁର ମନୁଷ୍ୟ- ବିଦୁର କୁହନ୍ତି ଯେ, ଯେଉଁମାନେ ଚତୁର ଅଟନ୍ତି ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ କାହାର ରହସ୍ୟ ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ଜାଣିବାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି । ବିଦୁର ନୀତିଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଚତୁର ବ୍ୟକ୍ତି ଚତୁରତାର ସହ କାହାର ଭାବନା ଏବଂ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଶୁଣନ୍ତି ଏବଂ ଆଗାମୀ ସମୟରେ ଏହାକୁ ନିଜ ସ୍ବାର୍ଥରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି । କୁହାଯାଏ ଯେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନିଜ ଜୀବନରେ କିଛି ସମୟ ପରେ ଏବଂ ଚିନ୍ତା କରି ନିଜ ଜୀବନରେ ଗୁରୁତ୍ବଦେବା ଉଚିତ୍ ।
ଅଧିକ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ- ବିଦୁର ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଅଧିକ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ସେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗାତ ଖୋଳିଥାନ୍ତି । ବିଦୁର ବିଶ୍ବାସ କରନ୍ତି ଯେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଅଭ୍ୟାସ ଥାଏ ସେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଆଗରେ ନିଜ କଥା କମ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କଥା ଅଧିକ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁଥାନ୍ତି । ସେଥିପାଇଁ ଲୋକମାନେ ଅଧିକ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରହସ୍ୟ କହିବାକୁ ଭୟ କରିଥାନ୍ତି । କାରଣ ସମୟ ଆସିଲେ ସେମାନେ ଏହାର ଲାଭ ଉଠାଇ ପାରିବେ ।
